Stoomcursus WIS – meld je aan voor de 2e en 3e bijeenkomst

Goed aan de slag met de start, subsidieaanvraag, uitvoeringsplan en uitrol van waterinfiltratiesystemen? Meld je aan voor de 2 vervolg cursus-ochtenden op vrijdag 26 september en vrijdag 28 november.

Bij de aanpak van een (polder)initiatief voor waterinfiltratiesystemen (WIS) komt behoorlijk wat kijken. We merken dat projectleiders, coördinatoren, medewerkers en adviseurs van agrarische collectieven of agrarische natuur- en landschapsverenigingen, allerlei vragen hebben. Daarom delen we onze jarenlange WIS-kennis en ervaring in een praktijkgerichte cursus. 

Handvatten om aan de slag te gaan

Je krijgt concrete, inhoudelijke handvatten voor een WIS-stappenplan (proces met agrariërs, waterschap, aannemers) en we geven je inzicht in de verschillende infiltratietechnieken. Denk aan passieve (PWIS) en actieve systemen (AWIS) en andere mogelijkheden om grondwaterstanden in de veenweidepercelen omhoog te krijgen. Ook zoomen we in op aanleiding en ontwikkeling van dit soort klimaat-/ bodemdaling maatregelen, materialen, CO2-reductie, waterbeheer aspecten, kwaliteit, financiering, beheer en onderhoud van WIS.

Ervaringsdeskundigen

De stoomcursus wordt gegeven door ervaringsdeskundigen uit het veenweidegebied: José van Miltenburg (zelfstandig adviseur) en Jasper Bosland (WIS-adviseur van PPP-Agro Advies). Met bijdragen van Astrid Riebel (Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden) voor de aandachtspunten vanuit de waterschappen en Rienk Schaafsma (Klimaatslim Boeren op veen Groene Hart/ Waaloord).

3 dagdelen

De cursus wordt gegeven voor een vaste groep op drie dagdelen, verspreid over 2025. De eerste cursusochtend was op 20 juni. De 2e en 3e bijeenkomst Stoomcursus WIS is op vrijdagochtend 26 september en 28 november 2025.

Locatie

Pastorie van de H. Hippolytuskerk,
Mijzijde 132 Kamerik (buurtschap Kanis).

Cursustijden

  • 8.30 – 9.00 uur Inloop
  • 9.00 – 12.00 uur Cursus
  • 12.00 – 13.00 uur Lunch (facultatief)

Vragen?

Neem dan contact op met Rienk Schaafsma (rienk.schaafsma@waaloord.nl)

Aanmelden

Meld je aan via info@klimaatslimboerenopveen.nl Laat bij je aanmelding ook even weten of je mee wil lunchen.

Deelname is gratis voor medewerkers en adviseurs van agrarische collectieven in veenweidegebieden en wordt aangeboden door Klimaatslim Boeren op Veen Groene Hart. De stoomcursus in drie dagdelen gaat door bij tenminste 8 deelnemers (met een maximum van 15 deelnemers).

Aanleg waterinfiltratie (WIS) gestart in Stein-Zuid

Voor vakblad Boerderij is een video opgenomen op het bedrijf van Niek den Boer in Haastrecht, over de aanleg van waterinfitratiesystemen (WIS) in de polder Stein-Zuid. Eén van de maatregelen waarmee de boeren in deze polder werken aan klimaatslimme maatregelen voor de toekomst van hun bedrijf en het gebied.

Symposium Klimaatslim Boeren op Veen wérkt!

Aanleg WIS en puzzelen met perspectieven in Stein

Ondertekening Toekomstvisie Bovenkerkerpolder

Start aanleg WIS in Stein-Zuid

In Stein-Zuid start (eindelijk) de aanleg van 125 ha waterinfiltratie bij 8 grondeigenaren in deze polder. Zodra de afspraken met de draineur rond zijn, gaan in deze polder zo snel mogelijk de eerste infiltratiebuizen de grond in. Daarmee staat de Klimaatslimme polderteller inmiddels op 12!

12 Polders

Weten waar Klimaatslimme initiatieven lopen? Op klimaatslimboerenopveen.nl zie je hoe al in 12 (kleine en grote) polders grondeigenaren, waterschappen, adviseurs en andere betrokkenen kansrijke maatregelen verkennen, met perspectief voor de agrarische sector. Van Stein-Zuid bij Haastrecht waar volgens de planning de aanleg van WIS in november gaat starten, naar Aarlanderveen waar een plan klaarligt, tot de start van een verkenning in twee polders in Zoeterwoude op initiatief van de LTO Noord-afdeling Rijn- en Vlietlanden.

Praktijkproef biologisch afbreekbare WIS in Meijepolder Laag

In de Meijepolder Laag bij Bodegraven start binnenkort de eerste praktijktoepassing van nieuwe biologisch afbreekbare drains op enkele percelen. Tot op heden bestaan waterinfiltratiesystemen (WIS) om bodemdaling in veenweiden tegen te gaan, uit kunstmatig materiaal (PP of PVC). Overigens is dat ook zo in andere gebieden waar drainage wordt toegepast. Nu is er sinds kort een alternatief voor de buizen zelf in ontwikkeling: biologisch en biologisch afbreekbaar. Acacia Water en Alldrain hebben recent het initiatief genomen voor een nieuw type volledig biologisch afbreekbare drainagebuis, inclusief omhulsel. Deskundigen van provincie, waterschappen, ‘Wageningen’, etc. doen mee aan een nieuwe Community of Practice ‘Biologisch afbreekbare WIS’ met de initiatiefnemers.

Meer info bij rienk.schaafsma@kbf.nl.

Polderkarren met Polsbroek

Op vrijdag 13 oktober stonden ca 15 boeren uit Polsbroek e.o. op het erf van Arjan van Diemen in Haastrecht en op de hoogwaterboerderij in Zegveld om zich te verdiepen in de ins en outs van WIS en met name actieve WIS. Want er is interesse om iets te gaan doen. Vooral AWIS lijkt in theorie nodig i.v.m. de (relatief lage) drooglegging in Polsbroek. Maar hoe werkt het in de praktijk?

Ervaringen en metingen in de praktijk

Arjan ging vooral in op de boerenpraktijk en aanpak van een gezamenlijke uitrol van WIS. Waterschap HDSR besprak de cijfers en ervaringen in Lange Weide en polders bij de Vlist, met als oproep: heb aandacht voor meten en monitoren vanaf begin maar ook ná aanleg. Wat doet WIS met de grondwaterstanden? Want daar doen we het voor. Kijk eens op www.grondwaterstanden-klimaatslimboerenopveen.nl voor actuele grondwaterstanden in enkele Klimaatslimme polders. En check regelmatig of de pomp doet wat ‘ie moet doen. In Zegveld nam Wim Honkoop de groep mee in de ins en outs van drukdrainage, de impact op bodem en beweiding. De komende maanden worden benut om uit te zoeken wie wat precies wil én wat waar kan in Polsbroek. Want maatwerk per perceel en peilvak is noodzaak.

Update onderzoek UU biodiversiteit

Welke impact heeft een hogere grondwaterstand op o.a. de wormen in het veen?

Maatregelen zoals waterinfiltratie systemen (WIS) worden op steeds grotere schaal uitgerold om de bodemdaling te remmen. Naast de vraag wat dit doet met de bodemdaling, broeikasgassen en grasopbrengst, wordt het effect van WIS op de biodiversiteit in de bodem onderzocht door Annick van der Laan van de Universiteit Utrecht.

Veenkernexperiment

Het onderzoek van Annick bestaat uit 2 delen: (1) een groot experiment met veenkernen die worden blootgesteld aan verschillende waterstanden en bemestingsgiften, en (2) een veldstudie in diverse polders in het westelijk veenweidegebied. Er is gekeken naar vegetatie op het perceel en langs de oever. Verder zijn er kruipende insecten gemonitord met potvallen (foto 1) en vliegende insecten met plakvallen (foto 2). Samen met regenwormen, die ook gemonitord zijn, geeft dit informatie over de voedselbeschikbaarheid voor weidevogels. Daarnaast vond op verschillende momenten monitoring van vlinders, libellen en nachtvlinders plaats. Boeren hielden een logboek van werkzaamheden bij. Binnenkort start Annick met de analyse van data van de veldstudie. Komend voorjaar hoopt ze resultaten te kunnen delen. Annick vertelt: “Dit veenkernenexperiment geeft ons meer inzicht in hoe de bodem reageert op systemen zoals WIS en de beoogde grondwaterstand. Dat is heel nuttig om bijvoorbeeld beter te begrijpen welk bodemleven met name gevoelig is voor veranderingen in de grondwaterstand. Natuurlijk boots je de veldsituatie in zo’n experiment nooit perfect na, maar dankzij dit experiment kun je wel beter bepalen wat belangrijk is om in het veld te (blijven) monitoren.”

Potval

Foto 1: Een voorbeeld van een potval. Potvallen hebben 1 week in het veld gestaan.

plakval

Foto 2: Een plakval in het veld. Plakvallen zijn tegelijk geplaatst met de potvallen en werden na 48h in het veld weer opgehaald. Daarna werden alle insecten op de plakvallen geteld en in verschillende grootteklassen onderverdeeld.

Slotaflevering Netvlist: realisatie van 352 ha WIS in de polders bij Vlist

Bij de start van de aanleg van waterinfiltratie bij 21 agrariërs in de polders bij Vlist, is over dit bijzondere polderproces een Netvlist-serie gemaakt. Daarin komen de verschillende invalshoeken bij een dergelijk proces in beeld en vertellen deelnemers en betrokkenen over hun ervaringen.

In deze laatste, 7e aflevering, zoomen we in op het totale proces; van idee, tot plan, uitvoering en vervolg.