Trailer voor de Vlist

Er is nu ook een trailer beschikbaar voor het programma over de aanleg van WIS in de Vlist. De eerste uitzending staat gepland op 19 december 2020 van 17:30 – 18:00 uur en is te zien op RTV Krimpenerwaard “doe maar duurzaam in de Krimpenerwaard”.

Filmsterren in polders bij de Vlist

Ook de filmcamera’s draaien in de polders bij De Vlist nu eindelijk gestart kan worden met de uitvoering in deze KlimaatSlim Boeren op Veen polder. Stichting Weidehof en de ANV Lopikerwaard gaan met 21 boeren en draineur De Vries aan de slag. Naast aanleg van waterinfiltratiesystemen omvat het plan ook maatregelen voor weidevogels en studiegroepen. Over het hoe, wat en waarom van Klimaatslim boeren in de polders bij Vlist, wordt in samenwerking met RTV Krimpenerwaard een serie gemaakt. Binnenkort te volgen, we houden u op de hoogte! Ook over de uitzending in het programma Doe maar Duurzaam van RTLZ, later dit jaar.

De NetVlist-serie omvat korte, sfeervolle afleveringen over de uitdagingen in de polder. Over oplossingen zoals WIS en de aanleg van dit systeem, maatregelen voor weidevogels, informatie over de meetlocatie nationaal onderzoek broeikasgassen, en natuurlijk de boerenpraktijk. Op 5 november zijn de eerste opnamen gemaakt, selecteer deze link voor de eerste impressie. De komende maanden  volgen er  meer afleveringen. De link naar de serie is te binnenkort te vinden op projecten pagina van KlimaatSlim Boeren op Veen.

In oktober zijn ook opnamen gemaakt voor het programma RTLZ Doe maar duurzaam bij Jan Voets. Jan  had geregeld dat Loonwerkbedrijf de Vries in het land het “hoe en wat” van waterinfiltratie kon laten zien. Jan Vente, Maaike van Agtmaal (onderzoeker van het Louis Bolk Instituut voor het programma Klei in veen) en Jan zijn op de droge locaties geïnterviewd over de uitdagingen in de Krimpenerwaard RTLZ zendt “doe maar duurzaam in de Krimpenerwaard” 5 keer uit. De eerste uitzending is  zaterdag 19 december 2020 17:30 uur – 18:00 uur.

Het persbericht uitgebracht op 5 november 2020 is te lezen via deze link.

Start RePeat in polder de Ronde Hoep

Naast de al lopende verkenning in Kamerik, is dit najaar een initiatief gestart in De Ronde Hoep. De agrariërs in polder De Rondehoep hebben samen met agrarisch collectief Noord-Holland Zuid een Toekomstvisie voor de polder opgesteld met opgaven op de thema’s bodemdaling en broeikasgassen, stikstof en mest, waterkwaliteit en biodiversiteit. Er zijn bij elk thema ambities en kennisvragen geformuleerd. Het gebied ziet verschillende mogelijkheden om bodemdaling en broeikasgassen terug te dringen. Met vernattingsmaatregelen zijn er win-winsituaties mogelijk ook voor de toekomst van de agrarische bedrijven. De komende maanden wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan.

Een kernteam van zes agrariërs namens alle agrariërs is de spil van het proces. De provincie en Waternet faciliteren het proces en vanuit het pilotproject Klimaatslimboeren op Veen delen we kennis en ervaring.  Waternet ondersteunt het kernteam samen met PPP-Agro met het interactieve rekenmodel RePeat in de effecten van maatregelen op bodemdaling, grondwaterstand en verminderde gewasgroei en de verdere invloed op de bedrijfsvoering. Het kernteam, collectief en Waternet hebben met WUR en Wij.Land een kennismakingsgesprek gehad over samenwerking aan nieuwe verdienmodellen.

De komende weken wordt het samenwerkingsproces voor de gehele polder goed ingericht. Het streven is dat in de eerste fase (in 2021) een onderzoek naar de haalbaarheid (effecten, consequenties, keuzes, kosten en mogelijke financiering en verdienmodellen) plaatsvindt op alle ambities en kennisvragen. In latere fases moeten keuzes worden gemaakt in maatregelen, monitoring en de financiering geregeld alvorens tot uitvoering te komen.

AGV legt basismeetnet aan voor grondwaterstand in de veenweiden

“Wij gaan de grondwaterstand meten in strijd tegen bodemdaling; Wij leveren daarmee een bijdrage aan remmen bodemdaling, maar het aanpakken is een gedeelde verantwoordelijkheid. Daarom werken we nauw samen met andere partners”, zegt Arjan van Rijn.

Waterschap Amstel, Gooi en Vecht start een onderzoek naar de grondwaterstanden in veenweiden. Dit onderzoek is onderdeel van de strategie om bodemdaling in het veenweidegebied tegen te gaan. Bodemdaling zorgt namelijk voor problemen voor bewoners, gebruikers en overheden. Het zorgt voor schade aan gebouwen, wegen en landbouwgrond. Daarnaast wordt het steeds duurder om het water in het gebied op peil te houden. En de kwaliteit van het water gaat erdoor achteruit. Ook komen nog eens grote hoeveelheden CO2 vrij als veengrond daalt.

Om bodemdaling tegen te gaan is veel onderzoek nodig. Dit doen we samen met provincies, gemeenten en de eigenaren of gebruikers van de grond. We weten inmiddels dat juist de grondwaterstand belangrijk is bij bodemdaling. Maar we hebben nog geen goed beeld van de ondiepe grondwaterstanden. Het bestaande grondwatermodel  is niet voldoende om veenafbraak en broeikasgasuitstoot goed te meten. Daarom zetten we een basismeetnet op om dit beter in beeld te krijgen.

Lees het hele bericht deze link.

Een informatief filmpje met Arjan van Rijn en Gijs van Eck is te zien via deze link.

Pilot Meije laag: excursie naar Spengen op 24 september 2020

Om toch eens in de praktijk te kijken hoe allerlei druksystemen werken, toog een groep van ca. 12 boeren uit Bodegraven e.o. richting Spengen. In Spengen worden verschillende systemen getest. Op het eerste adres was een systeem te zien op netstroom,  op het tweede adres op zonne-energie en op het derde adres op windenergie. Enthousiast vertelden de boeren uit Spengen over hun systeem, vaak ook deels door henzelf uitgedacht en vooral vaak door hen geoptimaliseerd.

Zo werd een gevoelig vlottertje toch vervangen door een iets minder nauwkeurig exemplaar, waardoor dit systeem minder storingsgevoelig werd. Een digitale presentatie van deze systemen kan via deze link worden ingezien.

Op alle locaties zijn meetpunten aanwezig. Door verschillende metingen bij elkaar te voegen wordt inzichtelijker wat de effecten zijn van waterinfiltratiesystemen. Zo blijft Spengen een mooi leerproces voor andere initiatieven, want nog niet alle resultaat van metingen is al te verklaren. Het is nu aan de groep boeren uit Bodegraven e.o. om te bekijken welk systeem/of combinatie van systemen mogelijk op hun bedrijf zou gaan passen.

Tien boeren bij Kockengen gestart met aanleg waterinfiltratie om bodemdaling te remmen

In de polders Kortrijk en Portengen bij Kockengen is op 18 mei 2020 gestart met de aanleg van een waterinfiltratiesysteem in de bodem. Tien boeren in deze polders leggen samen waterinfiltratiebuizen aan in 230 hectare grasland. Doel hiervan is de bodemdaling van het veen te remmen en daarbij ook de CO2-uitstoot te verminderen. De machine van Heerschap Drainage is voorspoedig aan de slag gegaan. Naar aanleiding van de vermelding in de lokale pers en in het AD is er een filmploeg van RTV Utrecht op bezoek geweest bij Ron Mulder. Verslag van dit bezoek en het interview kunt u lezen via deze link. Hieronder staat het volledige persbericht zoals uitgevaardigd door HDSR.

We willen niet dat deze polder nog verder zakt:

De aanleg is op 18 mei 2020 gestart op het land van melkveehouder Anthony Rietveld. “De polder waar wij in wonen, ligt al lager dan de omgeving”, aldus Rietveld. “Als we niets doen, bestaat het risico dat onze polder steeds moeilijker het water uit de hogere delen van Kockengen en Haarzuilens kan verwerken. Heftige regenbuien die steeds vaker voorkomen, versterken dit nog eens. In onze polder staat het gemaal dat het water van een groot gebied uitpompt. De kans op wateroverlast neemt alleen maar toe als we blijven zakken. We doen dit project om het weiland, waar onze koeien op grazen, minder te laten zakken”.

Samen bodemdaling remmen:

De boeren en verschillende instanties werken hier samen aan het remmen van de bodemdaling. De agrarische gebiedscoöperatie Rijn Vecht & Venen heeft de boeren geholpen met de Europese subsidieaanvraag en zorgt voor de gezamenlijke aanleg.
Het waterschap brengt kennis van lopende pilots in, meet aan de verwachte effecten en maakt de waterpeilen passend. De provincie Utrecht verstrekt subsidie voor het gezamenlijke proces en de metingen. De gemeente Stichtse Vecht is bezig met het ophogen van de wegen, de riolering en het openbaar groen in het dorp Kockengen. Ze is heel blij met dit project, omdat het een duurzaam effect heeft op de grootschalige werkzaamheden die zij uitvoert.

Ondergrondse slootjes en buizen van aardappelzetmeel:

Als het veen in de polders uitdroogt, verteert de grond die bestaat uit plantenresten. Daardoor zakt de bodem en bij het verteren komt CO2 vrij. De waterinfiltratiebuizen die in verbinding staan met het slootwater, houden de veenbodem in droge perioden vochtig en remmen deze processen. Eigenlijk worden er met de buizen ondergrondse slootjes in het land gemaakt. In deze polders passen we voor het eerst biodrains toe in een deel van de percelen. Deze zijn gemaakt van aardappelzetmeel in plaats van kunststof.

Metingen bodemdaling:

Een aantal grondeigenaren die nog geen waterinfiltratiesysteem aanlegt, stelt hun percelen beschikbaar om ook metingen te doen aan de bodemhoogte. Het effect op het remmen van de bodemdaling met en zonder infiltratiebuizen kan dan goed vergeleken worden. Voor de investering in waterinfiltratiebuizen is Europese subsidie verstrekt. Het gehele project inclusief metingen, is onderdeel van Kockengen Waterproof.

MID-TERM REVIEW Klimaatslim Boeren op Veen

Het project KsBoV loopt nu bijna 2 jaar. Maar…Hoe ver staat het project? Welke doelen zijn gehaald? Waar lopen we tegenaan en welke lessen kunnen we nu al leren? Hoe kunnen we het project verder brengen? Maar ook …Zitten de juiste mensen aan tafel?

De mid-term-review is inmiddels afgerond en op 11 maart 2020 zijn de resultaten en aanbevelingen besproken met de stuurgroep en het kernteam. Provincie Utrecht en provincie Zuid Holland – die de regie hebben op de klimaatdoelen – waren ook bij dit gesprek. Gewoon omdat KsBoV de “geleerde lessen” graag wil doorgeven en gebruiken voor een eventuele opschaling.
Samen – met de provincies – kunnen we het project verder brengen!

Klik hier voor het verslag van de bijeenkomst.

Klik hier voor het evaluatierapport

9 aanbevelingen wil KSBoV verder uitwerken (in willekeurige volgorde):

  • Leer van de huidige projecten;
  • Verbind de verschillende opgaven;
  • Energie uit het gebied is de basis!! Hoe gaan we deze energie benutten, vasthouden en opwekken?;
  • Actief kennisdelen en bewustwording stimuleren, met als doel een olievlekwerking;
  • Kennisontwikkeling Welk effect hebben maatregelen op waterbeheer?;
  • Netwerk: benut de kennis van KSBoV voor opschaling. Word samen sterk! (Regiodeal, IBP, congressen, VIC. etc.);
  • Werk als 1 overheid! Werk (strategisch) samen – Creëer breed draagvlak – Benut elkaars kwaliteiten;
  • Help de collectieven om verder te professionaliseren;
  • Regel een structurele oplossing rondom financiering ((middel)lange termijn)
    “Provincie Utrecht wil leren van de ervaringen van KSBoV en zich inzetten om het algemeen beschikbaar komen van de klimaatgelden in gebiedsprocessen– bedoeld voor verdere uitrol (zowel proces als maatregelen) – te vereenvoudigen”.

STOWA: Startoverleg broeikasmetingen Vlist

Op maandag 25 november kwamen er zo’n 15 wetenschappers langs op het melkveebedrijf van Arjan van Diemen. Doel is om hier de komende vier jaar de effecten van onderwaterdrainage op de broeikasgasemissies uit veen te meten. De wetenschappers van verschillende Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten kwamen bijeen om afspraken te maken over de start van dit onderzoek en met elkaar af te stemmen waar welke apparatuur komt te staan.

STOWA, het kenniscentrum van de Nederlandse waterschappen, is namens de overheid opdrachtgever voor het opzetten en uitvoeren van het Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen Veenweiden. Doel is het in kaart brengen van de effecten van maatregelen, waaronder onderwaterdrainage en lisdodde-teelt, op die broeikasgasemissies en op bodemdaling. De effecten van onderwaterdrainage zullen op vijf locaties in Nederland worden gemeten: Aldeboarn (Friesland), Assendelft (Noord-Holland), Rouveen (Overijssel), Zegveld (Utrecht) en langs de Vlist (Zuid-Holland). Door het kiezen van deze locaties is er spreiding van verschillende veentypes en klei-dek diktes. Dit draagt bij aan het verbeteren van de voorspellingen van de emissies onder verschillende omstandigheden en bij verschillende maatregelen.

Deelnemers bodemdaling remmende projecten wisselen ervaringen uit

Zes deelnemende polders, bron: HDSR

Op 3 oktober 2019 organiseerde Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden een informele bijeenkomst voor alle deelnemers aan projecten die de bodemdaling remmen in Kamerik. Het doel was om elkaar te ontmoeten en ervaringen te delen tijdens een barbecue. Ook konden de aanwezigen uit de zes deelnemende polders meer leren van elkaar tijdens drie kennissessies.
Hoogheemraad Bert de Groot van het waterschap sprak zijn waardering uit voor het enthousiasme en de daadkracht waarmee de deelnemers aan de slag zijn gegaan om de bodemdaling in het veenweidegebied te remmen. Tijdens zijn welkomstwoord lichtte hij kort de verschillende stadia van de zes polderprojecten toe. Aanvullend maakte een deelnemer uit de betreffende polder kort een statement.
Er waren zo’n 70 mensen aanwezig, niet alleen boeren die deelnemen aan de diverse projecten, maar ook projectadviseurs.

Boeren bevragen boeren

De ervaring en de kennis die tot nu toe is opgedaan in de projecten verschilt per polder en is uniek. Tijdens de drie kennissessies over de polders Spengen en Lange Weide konden de aanwezigen hier dieper op ingaan. Dat gebeurde aan de hand van het gezamenlijke verhaal van een waterschapper en een of meerdere deelnemer(s). Zo was er ruim de tijd voor de deelnemers om hun ervaringen en kennis te delen, van elkaar te leren en elkaar te inspireren. De presentaties zijn te vinden via onderstaande links:

Ervaringen tot nu toe

bron: HDSR

Polder Spengen heeft inmiddels drie jaar ervaring met drukdrainage. In Lange Weide is 85% van de onderwaterdrainage aangelegd. In de Meijepolder Laag, Portengen en Kortrijk en een aantal polders bij de Vlist zijn ook plannen gemaakt om polderbreed aan de bodemdaling te remmen. Ook zijn er mensen aan de slag gegaan via de Subsidieregeling Regionaal Partnerschap voor water en bodem en de regeling van de provincie Utrecht (Zegveld).